جلال مصطفوى كاشانى
5
دارو مسئله پزشكى قرن ( فارسى )
ژرفنگريهاى كامل و شامل و كومك گرفتن از اصول و موازين علوم ديگر ( كه بتدريج پيشرفت داشت ) به بعضى از اشتباهات و خطاهاى پزشكى قديم مندرج در كتاب قانون ابن سينا پى بردند و آنها را اصلاح كردند و به اين ترتيب متن اصلى كتاب قانون كه به مدت 500 سال ، بىاندكى تغيير ، در اروپا تدريس مىشد ، كمكم تغييراتى را متحمل شد ولى متأسفانه در اين اكتشافات كه حكم مسكوكات رايج و سره طلا را داشت ، مقدارى سكههاى قلب و ناسره نيز جا زده شد . زيرا پزشكان اروپا ، پس از پشت سر گذاشتن دوران تيرهء قرون وسطى ، كه در تمام درازاى آن ، جز تقليد و تبعيت كوركورانه از گفتههاى ابن سينا و ساير دانشمندان قديم كارى نداشتند ، همينكه ركود علمى را به دنبال گذاشتند و از خواب غفلت بيدار شدند ، با جهشهايى بلند و ارجمند در خط تحقيقات و اكتشافات علمى به راه افتادند . اما از آنجا كه اوضاع سياسى و اجتماعى اروپا ايجاب مىكرد كه در هر رشته از علوم انقلابى بزرگ ظاهر شود و ملل اروپا را از زير يوغ فرهنگ و تمدن اسلامى نجات دهد ، هركس كه بيشتر شجاعت داشت تيشهاى محكمتر به ريشهء علوم اسلامى مىزد و شهرتى بيشتر مىيافت ، استادان پزشكى اروپا بسيارى از مندرجات كتاب قانون را از روى عناد و لجاج تغيير مىدادند و حقايقى را كه در رديف اصول اساسى مبانى بنيادى پزشكى ابن سينا به شمار مىرفت ، باطل اعلام كردند و بجاى آنها ، موازينى ديگر وضع كردند كه هرچند ظاهرا منطقى و علمى و درست جلوه مىكرد در حقيقت ، پايهاى محكم و مايهاى قوى نداشت و تا حدودى خبط و خطا بود ، ولى آثار سوء اين اشتباهات و خطاها در آغاز چندان مشهود نبود و مانند ديوارى كه بر پايهء كجومعوج پىافكنده شود و بهر اندازه بالاتر رود انحراف و اعوجاج آن آشكارتر شود ، زيانهاى حاصل از آن اصول خطا و غلط پزشكى نيز ، رفته رفته و به مرور زمان ، روشنتر و هويداتر شد و نتيجهء تأسفآور اين پيشامد ناگوار ، از يكسو ، خطرات جبرانناپذير و تلفات وحشتآورى است كه در پى بعضى از درمانهاى نادرست و نارواى كنونى ديده شود و از سويى ديگر ، افزايش روزافزون تعداد و تنوع بيماريها در سراسر جهان است كه از آيندهاى ناخوش حكايت كند . به اين حقيقت ، تنها و تنها ، كسانى پى خواهند برد كه : اولا اصول علوم قديمه و مبانى كتاب قانون ابن سينا را به واجبى بدانند و ثانيا به پزشكى معاصر كاملا آشنا باشند و ثالثا در تحولات تدريجى علم طب چهار قرن اخير تحقيق و استقصايى مستوفى به عمل آورده باشند و گرنه داورى راست و درست دربارهء صحت و سقم معلومات پزشكى معاصر اگر محال نباشد ، لاجرم بىنهايت صعب و مشكل خواهد بود و بىشك ، موجب كاهش تن و فرسايش جان است . در قسمت آخر كتاب حاضر از انحراف دانش پزشكى از مسير طبيعى خود كه لطمات جبرانناپذير به بيماران وارد آورده و باعث پيدايش بيماريهاى تازه و بىسابقه در افراد بشر و طولانى شدن سير طبيعى بيماريها و ايجاد عوارض خطرناك و بالا رفتن